Rùa tai đỏ có thể truyền bệnh cho người

Các nhà khoa học trên thế giới đã xếp rùa tai đỏ vào danh mục 100 loài động vật xâm hại môi trường nguy hiểm nhất thế giới.

Thời gian gần đây, một số địa phương như: TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Sóc Trăng đã phát hiện việc mua, bán rùa tai đỏ (Trachemys scripta) tại các cửa hàng kinh doanh cá cảnh. Để ngăn chặn rùa tai đỏ phát tán ra diện rộng, gây nguy hại môi trường và nguồn lợi thủy sản tự nhiên, ngày 21-7-2010, Tổng cục Thủy sản, Bộ NN-PTNT ban hành Công văn  413/TCTS-KTBVNL, yêu cầu các Sở NN-PTNT tăng cường quản lý các loài sinh vật ngoại lai. Trong đó, rùa tai đỏ là một trong những loài có nguy cơ xâm hại cao đến môi trường sống của các loài thủy sinh bản địa. Rùa tai đỏ đã được tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN) xếp vào danh mục các loài nguy hại và khuyến cáo không nên du nhập sang các môi trường mới. Nhiều nước cấm nhập khẩu rùa tai đỏ do giống rùa này không chỉ là loài xâm hại nguy hiểm, mà còn mang vi khuẩn Salmonella có thể truyền bệnh cho người.

Rùa tai đỏ, loại sinh vật ngoại lai cấm nuôi.

Rùa tai đỏ (có nơi gọi là rùa xanh) là loài rùa cỡ nhỏ, cổ thường có màng đỏ, trên mai có những sọc màu vàng cam. Loài rùa này có khả năng thích nghi cao, phát triển nhanh trong môi trường khí hậu ấm áp, nơi có nhiều ao hồ, đầm lầy, nguồn thức ăn tự nhiên phong phú như các tỉnh khu vực ĐBSCL. Rùa tai đỏ có nguồn gốc Bắc Mỹ, là loài động vật hung dữ, chúng ăn tất cả các loài cá bé hơn chúng và ăn cả những loài động vật thủy sản khác. Khi thoát ra môi trường tự nhiên, rùa tai đỏ là đối tượng nguy hiểm có khả năng phá vỡ môi trường sinh học khu vực. Sự nguy hại của rùa tai đỏ đối với nguồn lợi thủy sản cũng giống như loài ốc bươu vàng (Pila sinensis) đang gây thiệt hại cho sản xuất lúa do khả năng sinh sản rất nhanh, thức ăn chủ yếu là lá lúa đã gây nên đại dịch phá hại lúa ở nhiều tỉnh ĐBSCL và nhiều địa phương khác trong cả nước. Từ năm 2007, Bộ Thủy sản (nay Bộ NN-PTNT) đã xếp rùa tai đỏ vào danh mục đen gồm 7 loài động vật thủy sinh lạ cần kiểm soát gắt gao, gồm: Ốc bươu vàng, cá tỳ bà, cá nheo Âu, cá hổ, rùa tai đỏ, cá sấu Cuba, chuột hải ly.

Nhằm tăng cường công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực thủy sản, ngày 29-3-2010, Chính phủ ban hành Nghị định 31/2010/NĐ-CP, quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Tại mục C, điều 14, khoản 5 phạt từ 20 - 30 triệu đồng đối với hành vi sản xuất, kinh doanh, vận chuyển giống thủy sản hoặc thả ra môi trường tự nhiên các loài thủy sản không có tên trong danh mục giống thủy sản được phép sản xuất, kinh doanh. Điều 15, khoản 3, điểm  b phạt 10 - 20 triệu đồng đối với hành vi nuôi trồng giống, các loài thủy sản thuộc danh mục cấm nuôi trồng hoặc không có tên trong danh mục được phép sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam do Bộ NN-PTNT quy định. Để góp phần phát triển nghề nuôi trồng thủy sản đạt hiệu quả, an toàn, tránh sự xâm hại của rùa tai đỏ, loài sinh vật ngoại lai nguy hiểm, các tổ chức, cá nhân không sản xuất, kinh doanh rùa tai đỏ; không tặng, cho hay phóng sinh rùa tai đỏ ra môi trường tự nhiên. Khi phát hiện rùa tai đỏ trong môi trường tự nhiên cần bắt giữ và báo cán bộ theo dõi công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại địa phương biết để có biện pháp xử lý, bao vây, cách ly và tiêu diệt.

                  Bài và ảnh: VÂN THANH